A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đều biết trang trí là một “Hình thái nghệ thuật đặc biệt” của con người, là một phạm trù thẩm mỹ phục vụ cuộc sống con người, là nghệ thuật làm ra “Cái đẹp” để thỏa mãn nhu cầu trước hết là thông tin, giao tiếp với những ký hiệu gắn liền với những tiến bộ và sự phát triển tất yếu của đời sống vật chất và tinh thần của con người.
Trang trí là nghệ thuật sắp xếp bố trí hình mảng, đường nét, màu sắc, khối lượng…để tạo nên những vật phẩm đẹp và tiện nghi phục vụ cho nhu cầu đời sống tinh thần, thuận tiện cho lao động sản xuất, vui chơi, giải trí của con người hằng ngày. Trang trí là nhu cầu của trí tuệ, nó phản ánh sự phát triển về mặt văn hóa của mỗi người, mỗi xã hội, mỗi thời đại từ xưa đến nay.
Trang trí luôn gắn bó với đời sống của con người, xung quanh chúng ta bất kỳ một đồ vật nào cũng được trang trí dù đó là những đồ vật có kích thước nhỏ như bút, sách, vở, hộp bánh kẹo cho đến các công trình kiến trúc như: Nhà hát, công viên…thì hình dáng, màu sắc càng muôn vẻ và tinh tế. Những kết quả đó nói lên sự sáng tạo về trang trí vô cùng phong phú và to lớn của con người.
Trong quá trình giảng dạy thực tế, tôi nhận thấy vẽ trang trí cũng là một phân môn được nhiều em yêu thích vì các em được thỏa sức sáng tạo bằng những cảm nhận riêng của từng em về môi trường sống xung quanh. Với những hình ảnh quen thuộc trong đờii thường, các em sẽ chắt lọc, khái quát, cách điệu lại để đưa vào các bài vẽ trang trí cụ thể như: Quạt giấy, chậu cảnh, v.v…
Tuy nhiên không phải ta muốn trang trí kiểu nào cũng được mà nó có những nguyên tắc riêng. Nếu không tuân theo những nguyên tắc này thì sản phẩm tạo ra sẽ không có giá trị cao.
Mặc dù những nguyên tắc này đã được nói đến trong chương trình mĩ thuật lớp 6, nhưng vẫn còn nhiều em mơ hồ. Do đó tôi đã quyết định đổi mới “phương pháp dạy và học vẽ phân môn trang trí lớp 8” để củng cố lại kiến thức đã học, qua đó phát huy những kỹ năng, sự sáng tạo của các em học sinh.
Nghệ thuật trang trí có tác động lớn lao đối với đời sống xã hội, qua những sản phẩm được làm đẹp bởi nghệ thuật trang trí sẽ góp phần định hướng, giáo dục và xây dựng thị hiếu thẩm mỹ tốt cho con người, giúp hình thành một lối sống có văn hóa, có nhân cách.
Và mục đích của đề tài mà tôi nghiên cứu cũng không gì khác hơn là để phát huy những kỹ năng, sự sáng tạo giúp các em học sinh học và vẽ trang trí một cách tốt nhất của các em học sinh trong việc học phân môn vẽ trang trí.
Chính vì vậy tôi quyết định chọn đề tài “ Đổi mới phương pháp dạy và học vẽ phân môn trang trí lớp 8”.
II. Mục tiêu - Nhiệm vụ của đề tài:
Từ những lý do trên, tôi nhận thấy cần phải đổi mới lối tư duy, nhận thức của nhà trường, gia đình và học sinh về môn học Mỹ thuật và cần phải thay đổi theo hướng tích cực cách dạy học đối với môn Mỹ thuật nói chung và phân môn vẽ trang trí nói riêng. Đó chính là trang bị cho Nhà quản lý, người học và người dạy học những quan điểm, định hướng đổi mới về bộ môn.
Nhiệm vụ chính của đề tài chính là giúp cho học sinh học tốt hơn phân môn vẽ trang trí, qua đó bồi dưỡng cho học sinh khả năng quan sát, nhận xét khả năng thụ cảm cái hay, cái đẹp trong mỗi tác phẩm và sâu xa hơn là nhận thức được cái đẹp trong cuộc sống.
III. Đối tượng nghiên cứu:
Những kinh nghiệm này, tôi đã rút ra trong quá trình giảng dạy thực tế ở lớp 8 theo chương trình thay sách giáo khoa mới, phương pháp giảng dạy mới và phân phối chương trình mới. Đề tài này có thể áp dụng cho tất cả các khối lớp 6, 7, 8, 9 của bậc Trung học cơ sở - môn Mĩ thuật .
IV. Giới hạn đề tài:
Môn Mỹ thuật trong trường THCS hiện nay có 4 phân môn từ lớp 6 đến lớp 9.
- Vẽ trang trí
- Vẽ theo mẫu
- Vẽ tranh
- Thường thức Mỹ thuật
Mỗi phân môn có những đặc điểm riêng, đòi hỏi người học phải có những phương pháp tiếp cận khác nhau chính vì lẽ đó trong phạm vi của đề tài tôi chỉ đề cập đến phân môn vẽ trang trí, có như vậy thì đề tài mới mang tính thực tiễn và hiệu quả hơn.